Macierz paznokcia - co to jest? Gdzie się znajduje?

Co to jest macierz paznokcia? Macierz paznokcia (matrix unguis) to część paznokcia, w której powstaje płytka paznokciowa. Znajdują się w niej komórki odpowiedzialne za produkcję keratyny budującej paznokieć. To właśnie od jej prawidłowego funkcjonowania w dużej mierze zależy, jak będzie wyglądał i rósł paznokieć. W tym artykule wyjaśnimy, czym jest macierz paznokcia, gdzie się znajduje, jak wygląda i jakie pełni funkcje.

Spis treści

1. Macierz paznokcia – co to jest?
2. Macierz paznokcia – gdzie jest?
3. Macierz paznokcia – jak wygląda?
4. Uszkodzenie macierzy paznokcia – jakie mogą być skutki?
5. Jak dbać o macierz paznokcia?
6. Czym jest macierz paznokcia. Podsumowanie

Macierz paznokcia – co to jest?

Macierz paznokcia to obszar znajdujący się u nasady paznokcia, w którym powstają komórki budujące płytkę paznokciową. Nowe komórki stopniowo przesuwają się w kierunku jego wolnego brzegu, tworząc twardą płytkę, którą widzimy na powierzchni palca.

Warto zapamiętać, że macierz paznokcia nie jest tym samym co płytka paznokciowa. Płytka jest jej produktem, natomiast macierz znajduje się głębiej, pod skórą.

Macierz paznokcia odpowiada przede wszystkim za produkcję komórek, z których powstaje płytka paznokciowa, jej grubość, kształt oraz wpływa na tempo wzrostu. Prawidłowe działanie macierzy jest istotne dla wyglądu całego paznokcia. Jeżeli macierz zostanie uszkodzona, może dojść do powstawania nierówności, bruzd lub innych zmian w płytce.

Macierz paznokcia – gdzie jest?

Macierz w paznokciu znajduje się u nasady paznokcia, pod skórą i częściowo pod wałem paznokciowym. Nie można zobaczyć jej w całości, ponieważ większość macierzy znajduje się pod tkankami.

Jej położenie można łatwo wyobrazić sobie, patrząc na paznokieć od góry. Macierz znajduje się za płytką paznokciową, w okolicy jej nasady. Jej najbardziej widoczną częścią może być lunula, czyli charakterystyczny białawy półksiężyc widoczny u podstawy niektórych paznokci.

Warto jednak pamiętać, że lunula nie jest całą macierzą. To jedynie jej widoczna część – u części osób może być bardzo mała lub nawet praktycznie niewidoczna.

Macierz paznokcia – jak wygląda?

Macierz paznokcia w większości znajduje się pod skórą i nie jest widoczna gołym okiem. W przekroju paznokcia można zobaczyć ją jako obszar tkanki znajdujący się u jego nasady, bezpośrednio pod płytką.

Macierz ma charakterystyczną, delikatną strukturę i jest mocno ukrwiona. To właśnie w tym miejscu zachodzą procesy odpowiedzialne za powstawanie nowych komórek płytki paznokciowej.

Jej położenie sprawia, że podczas wykonywania manicure należy zachować szczególną ostrożność w okolicy nasady paznokcia. Agresywne odsuwanie skórek, zbyt głębokie wycinanie naskórka czy mechaniczne urazy mogą prowadzić do uszkodzenia struktury macierzy znajdującej się w tym obszarze.

Uszkodzenie macierzy paznokcia – jakie mogą być skutki?

Macierz jest jedną z najważniejszych części paznokcia, dlatego jej uszkodzenie może mieć wpływ na wygląd odrastającej płytki. W zależności od rodzaju i stopnia urazu mogą pojawić się między innymi bruzdy, nierówności, zmiana kształtu lub zaburzenia wzrostu paznokcia.

Jednorazowy, niewielki uraz nie musi oznaczać trwałych problemów. Jeżeli jednak macierz zostanie poważnie uszkodzona, zmiany w płytce mogą utrzymywać się przez dłuższy czas, a w przypadku rozległego uszkodzenia nawet pozostać trwałe. Długość regeneracji jest zależna od urazu:

• niewielki uraz – macierz może odzyskać prawidłowe funkcjonowanie, a nieprawidłowości stopniowo przesuwają się wraz ze wzrostem paznokcia,
• większy uraz – poprawa wyglądu paznokcia może wymagać kilku miesięcy, ponieważ cała płytka paznokcia u dłoni odrasta średnio około 4–6 miesięcy, a po całkowitym usunięciu nawet około 9 miesięcy,
• poważne uszkodzenie macierzy z blizną – zmiany w paznokciu mogą być trwałe.

Po niewielkim urazie macierz paznokcia może zregenerować swoje funkcje, jednak na ocenę efektu trzeba często poczekać kilka miesięcy – tyle czasu może bowiem zająć odrośnięcie uszkodzonej części płytki.

Dlatego podczas manicure warto unikać działań, które mogą powodować ból lub krwawienie w okolicy nasady paznokcia. Szczególnej ostrożności wymagają również zabiegi wykonywane przy użyciu frezarki.

Uszkodzenia okolic paznokcia mogą prowadzić do różnych problemów z płytką. Jednym z nich jest onycholiza, czyli odwarstwienie płytki paznokcia od łożyska. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak wygląda onycholiza, jakie są jej przyczyny i co zrobić po zauważeniu pierwszych objawów, przeczytaj nasz poradnik: Onycholiza – co to jest i jak wygląda?

Jak dbać o macierz paznokcia?

Najważniejsze jest to, że macierzy paznokcia nie da się pielęgnować bezpośrednio, ponieważ znajduje się pod skórą. Można natomiast chronić ją przed uszkodzeniami na kilka sposobów:

• delikatnie opracowuj skórki – unikaj zbyt mocnego odsuwania i głębokiego wycinania skórek przy nasadzie paznokcia,
• nie używaj nadmiernej siły podczas manicure – szczególnie przy pracy frezarką. Ból lub krwawienie to sygnał, że zabieg jest zbyt agresywny,
• chroń paznokcie przed urazami mechanicznymi – uderzenia i przytrzaśnięcia mogą uszkodzić znajdującą się pod skórą macierz,
• dbaj o skórę wokół paznokci – regularne stosowanie oliwki lub kremu do dłoni pomaga utrzymać wały paznokciowe w dobrej kondycji,
• daj paznokciom czas na regenerację po urazie lub intensywnych zabiegach stylizacyjnych.

Po urazie macierzy lub płytki paznokcia potrzeba czasu, aby paznokieć mógł całkowicie odrosnąć.

Ile właściwie rosną paznokcie w ciągu tygodnia i miesiąca? Sprawdź w naszym artykule: Ile rosną paznokcie w tydzień, a ile w miesiąc?

Najważniejsze funkcje macierzy paznokcia. Podsumowanie

Autorka tekstu: Iga Ziętalska

FAQ – często zadawane pytania